seo dersleri

Serotonin Nedir, Eksikliği ve Fazlalığı Belirtileri Nelerdir?

“Mutluluk hormonu” olarak bildiğimiz, depresif ruh halimizin nedeni olarak eksikliği bellediğimiz serotonin ile ilgili bu yazımızda “serotonin nedir?”, “serotonin hormonu ne işe yarar?”, “serotonin eksikliği belirtileri nelerdir?”, serotonin hormonu nasıl arttırılır?” gibi önemli ve aynı zamanda merak edilen soruların yanıtlarını paylaşacağız.

Detaylara geçmeden önce ilk olarak “serotonin nedir?” sorusuna yanıt vereceğiz. 

Serotonin Nedir? 

Serotonin beyindeki bir bölgeden bir diğer bölgeye elektrik sinyallerinin aktarılmasını sağlayan, yapı taşı besin yoluyla vücuda alınan triptofan aminoasidi olan nörotransmitter olarak tanımlanabilir.

Serotonin genel olarak beyin tarafından üretilse de, serotonin arzının %90’lık bir bölümü sindirim sisteminde ve kan trombositlerinde bulunmaktadır. Beyinde salgılanan ve vücudun farklı noktalarında üretilen bu kimyasal neredeyse tüm metabolizma süreçlerinde önemli fonksiyonlara sahiptir. 

Duygu durumunu, iştahı, uykuyu, cinsel fonksiyonları, hafızayı, öğrenmeyi ve sosyal davranışları kontrol eden 40 milyondan fazla beyin hücresi doğrudan ya da dolaylı olarak serotonin hormonu tarafından etkilenmektedir.

Serotonin aynı zamanda kardiyovasküler sistemin, kasların ve hormon fonksiyonlarının düzenlenmesinde de rol oynamaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda serotoninin kadınlarda süt üretimi sürecinde de rol oynadığını ortaya koymuştur.

Serotonin Ne İşe Yarar?

Nörotransmitter olarak serotonin beyin hücrelerinin büyük kısmını dolaylı ya da doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle vücudun tüm kısımlarının fonksiyonları üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Serotonin;

  • Ruh Halini İyileştirebilir: Serotonin depresyon belirtilerini azaltan ve aynı zamanda mutluluk veren bir nörotransmitter olarak kabul edilse de bu varsayımları gerçeğe dönüştürecek bilimsel verilere henüz ulaşılmamıştır. Hatta son araştırmalar serotonin eksikliğinin depresyon ve türevi psikolojik sorunlara neden olmayacağını ortaya koymaya başlamıştır. Ancak depresyon tedavisinde kullanılan ilaçların temel fonksiyonu serotonin salgısını arttırmak olduğunu da belirtmek istiyoruz.
  • Bağırsak Fonksiyonlarını Düzenler: Bağırsaklarda yüksek miktarda bulunan serotoninin bağırsak fonksiyonları ve sindirimi düzenlediği düşünülüyor. Aynı zamanda iştahı azaltıcı etkisi olduğu da kabul ediliyor.
  • Kan Pıhtılaşmasını Sağlıyor: Yaralanmalar sonucunda fazla kan kaybını engelleyen kan pıhtılaşması sürecinde de serotonin rol oynadığı biliniyor. Herhangi bir yaralanmadan sonra kan trombositlerinde bulunan serotonin kan damarlarını daraltıp pıhtılaşma sürecinin hızlanmasına katkıda bulunuyor.
  • Kemikleri Güçlendiriyor: Yapılan araştırmalar sonucunda kemik sağlığı ve serotonin arasında bir bağlantı olduğunu ortaya koyuyor. Bu araştırma sonuçlarına göre serotonin kemikleri güçlendirerek kemik erimesi hastalığı riskini azaltıyor.
  • Uyku Kalitesini Arttırıyor: Serotoninin temel fonksiyonları arasında gösterilen rahatlatıcı etkisinin, uygu döngüsünü düzenlediği düşünülüyor. Serotonin ve uyku döngüsü arasında kesin bir bağlantı kurulamasa da bu nörotransmitterin uyku hormonu olan melatonin salgısını arttırdığı görüşü çoğunluk tarafından kabul ediliyor.
  • Cinsel Fonksiyonları ve Libidoyu Etkiliyor: Serotonin ve cinsel istek arasında ters orantı olduğu kabul ediliyor. Serotonin seviyesi yükseldikçe cinsel istek azalıyor; serotonin eksikliği ise cinsel isteği fazlalaştırıyor.

Serotonin Eksikliği Nasıl Giderilir? 

Vücudun neredeyse tüm fonksiyonları üzerinde etkisi olan serotonin nörotransmitterini arttırmak için basit ama sonuç veren önemler alınabilir.

Serotonin Nasıl Yükselir? 

“Serotonin hormonu nasıl arttırılır?” sorusuna birden fazla yanıt verilebilir. 

  • Serotonin salgısını arttıran yiyecekler tüketmek: Serotoninin temel yapı taşının triptofan aminoasidi olduğundan ve bu aminoasidin besinler aracılığı ile vücuda alınabileceğinden yazımızın başında bahsetmiştik. Kırmızı et, soya fasulyesi, badem, peynir, yumurta gibi besinlerde bol miktarda triptofan aminoasidi bulunmaktadır. Bunun haricinde ceviz, bezelye, patates, Brüksel lahanası, muz ve avokado gibi B6 vitamini içeren gıdaların da serotonin üretimine destek olduğu bilinmektedir. Beslenmenize dikkat ederek ve serotonin üretimine destek olan besinleri tüketerek serotonin miktarını yükseltebilirsiniz.
  • Egzersiz yapmak: Formda tutan, kasları güçlendiren, stresten arındıran egzersizler aynı zamanda serotonin salgısının artışını da desteklemektedir.
  • Masaj yaptırmak: Miami Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bir araştırma sonucunda masaj yaptırmanın serotonin seviyesini %28 oranında arttırdığı; aynı zamanda stres hormonu olarak bilinen kortizol seviyesini %31 oranında azalttığı bulguları elde edilmiştir.
  • Şeker kullanmamak: Serotonin seviyesi düşünce kişiler tatlı yeme ihtiyacı duyarlar ve iştahlarında ciddi bir artış meydana gelir. “Çikolata ye, mutlu ol” söyleminin temeli de bu gerçeğe dayanmaktadır. Bunun temel sebebi şekerli yiyeceklerin insülin seviyesini arttırması ve insülinin de triptofan amino asidinin beyne ulaşmasını kolaylaştırmasıdır. Şeker kullanmayarak ancak meyve yiyerek serotonin seviyesi sağlıklı bir şekilde arttırılabilir.
  • Stresi azaltmak: Fiziksel ve psikolojik stresin kortizol seviyesini arttırdığı ve artan kortizolun serotonin üretimini baskıladığı biliniyor. Stresten uzak durarak serotonin üretimi desteklenebilir.
  • Güneş ışığından yararlanmak: Serotonin üretiminde etkisi olan D vitaminini almak için güneşte daha çok vakit geçirilmesi gerekiyor. Özellikle sabahları 20 dakikalık bir yürüyüşün serotonin üretimine katkıda bulunduğu biliniyor.

Serotonin Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Serotonin eksikliğinin en yaygın görülen belirtileri arasında;

  • Depresyon belirtilerinde artış,
  • Kabızlık ve sindirim problemleri,
  • Uyku kalitesinde azalma, uykusuzluk,
  • Gerginlik ve sinirlilik,
  • Ani açlık krizleri, özellikle tatlı yeme ihtiyacı,
  • Migren ataklarında artış,
  • Hafıza problemleri, öğrenme zorlukları,
  • Özgüven eksikliği,
  • Acı hassasiyetinin arması ve
  • Kulak çınlaması gibi şikayetler yer alır.

Serotonin Fazlalığı Belirtileri Nelerdir?

“Serotonin sendromu” olarak da bilinen serotonin fazlalığı, tıpkı eksikliği gibi bazı sorunlara yol açabilir. Serotonin sendromunun en belirgin belirtileri arasında;

  • Huzursuzluk,
  • Baş ağrısı,
  • Kan basıncında değişiklik,
  • İshal,
  • Kalp atışlarında hızlanma,
  • Kas kontrolünün azalması,
  • Aşırı terleme,
  • Gözbebeklerinde irileşme gibi şikayetler yer alır.

Nadir de olsa, serotonin fazlalığı ciddi riskleri beraberinde getirebilir. Yüksek ateş, kalp atışlarında düzensizlik ve bilinç kaybı gibi şikayetler görüldüğünde acilen uzmanlara başvurulması gerekir.

Serotonin Hormonu Nasıl Düşer?

Serotonin seviyesini düşürerek serotonin sendromu oluşumunu engelleyen birden fazla yöntem vardır.

Beslenmeyi Değiştirin: Serotonin üretiminde aktif rol alan triptofan aminoasidi içeren yiyeceklerden uzak durarak serotonin seviyesi düşürülebilir. Bunun yanı sıra jelatin ve kolajen içeren  yeşil yapraklı sebzeler, havuç, kavun, zeytin, ebegümeci otu, ısırgan otu, üzüm çekirdeği, ıspanak ve meyve gibi besinleri tüketmenin de serotonini baskıladığı bilinmektedir.

İlaç kullanmak: Serotonin seviyesi gereğinden fazla olan kişilere doktorlar serotonin etkilerini baskılayan ve etkilerini geri döndürebilen ilaçlar verebilirler. Doktor kontrolünde ve doktorların önerisiyle kullanılan bu ilaçlar serotonin seviyesini düşürebilir.

Serotonini arttırdığı bilinen anti depresanların kullanımına doktorlara danışılarak bir süre ara verilebilir. Serotonin seviyesinin neden arttığı, serotonin seviyesini nasıl düşürüleceğini de belirleyecektir. Bu nedenle serotonin fazlalığı belirtilerini yaşayan kişilerin mutlaka doktor kontrolüne gitmeleri gerekmektedir.

Serotonin Nedir, Eksikliği ve Fazlalığı Belirtileri Nelerdir?
5 Kullanıcılar (2 Oy)
Değerlendirme

(2 Oy)

Değerlendirmede bulunun.

Yorum Yaz

Tüm Yorumlar

Eposta adresiniz yayınlanmayacaktır ve bilgileriniz 3. kişilerle paylaşılmayacaktır. * Yıldızlı alanların doldurulması zorunludur. *

Serotonin Nedir, Eksikliği ve Fazlalığı Belirtileri Nelerdir? – IngilizceTurkce.Gen.Tr