seo dersleri

Parkinson Hastalığı Nedir? Parkinson Belirtileri ve Nedenleri

Parkinson hastalığı çoğu insanda yavaş ilerleyen zaman içerisinde belirtileri yoğunlaşan; hastalığın seyrine bağlı olarak kişide hareket bozukluğuna yol açan bir beyin hastalığıdır.

Sebebi tam olarak bilinmeyen ve aslına bakılırsa kesin sonuç veren bir tedavi seçeneği de bulunmayan Parkinson hastalığı bulunan kişilerin, dopamin üreten beyin bölgelerindeki sinir hücreleri zarar görür.

Bu yazımızda “Parkinson nedir?”,  “Parkinson hastalığı belirtileri nelerdir?”, “Parkinson hastalığı kaç yaşında başlar?” ve “Parkinson hastalığı neden olur?” gibi önemli soruların yanıtlarını sizlerle paylaşacağız.

Parkinson Hastalığı Nedir?

James Parkinson tarafından tanımlanan Parkinson hastalığı; merkezi sinir sistemini etkileyen; belirtileri zaman içerisinde ağırlaşan; kişilerde konuşma ve yürüme zorluğu, titreme, hareketlerde yavaşlama gibi sorunlara yol açan; beynin “Substantia Nigra” bölümündeki nöronların ölmesi ya da fonksiyonlarını kaybetmesi sonucu ortaya çıkan kronik bir rahatsızlıktır.

parkinson hastalığı nedir

İnsan beyni zaman içerisinde dopamin adı verilen nörotransmitter üretimini durdurur. Dopamin üretimi azaldıkça kişi duygularını, hareketlerini ve vücudunu kontrol edememeye başlar. Parkinson hastalığı tek başına ölüm sebebi olmasa da sebep olduğu komplikasyonlar ölümcül olabilir.

Kişilerin hayat kalitesini azaltan ve semptomları ağırlaştıkça kişiyi günlük işlerini yapamaz hale getiren Parkinson hastalığı ilk başta küçük değişimlerle varlığını hissettirir. Bu nedenle Parkinson başlangıcı çoğu hasta tarafından fark edilmez ve doktor kontrolüne gidilmesi aksatılabilir.

Parkinson hastalığının kesin bir tedavisi yoktur, bu hastalık teşhis edildiği zaman doktorların temel amacı hastaların semptomlarının tedavi edilerek yaşam kalitelerinin arttırılmasıdır.

Parkinson tedavisindeki son gelişmeler ışığında bu hastalığın başlangıç evresi ile ilgili yeni bir odak noktası bulunmuştur. Braak hipotezi olarak bilinen bu teoriye göre; Parkinson’un erken işaretlerinin enterik sinir sisteminde, medulada ve koku alma merkezinde gözlenebilir.

Parkinson hastalığı evreleri ilerledikçe nöronlardaki değişimler Substantia Nigra ve kortekse doğru ilerlemektedir. Bu teoriye göre Parkinson hastaları koku alamamaya başlar, uyku düzenleri bozulur ve kabızlık gibi şikayetler yaşarlar. Bu nedenle hastalığın tedavisine başlanması için istemsiz hareketlere yoğunlaşılması gerekir.

Parkinson Belirtileri Nelerdir? 

Parkinson hastalığı belirtileri kişiden kişiye ve hastalığın evrelerine göre değişiklik göstermektedir. Parkinson hastalığının başlangıç evresinde belirtiler azdır ve belirtilerin hissedilmesi zordur.

Genellikle vücudun tek tarafında başlayan belirtiler zaman içerisinde tüm vücutta etkisini göstermektedir. En sık görülen Parkinson belirtileri şu şekilde sıralanabilir;

Parkinson Hastalığının Motor Semptomları (Hareket ile İlgili Belirtiler) 

Hastalığın ilk evresinde kişilerin günlük hayatını etkilemeyen, çevresi tarafından fark edilmekte güçlük çeken belirtiler görülür. Ellerde hafif titreme oluşması ve kişinin duruşunun değişmesi bu evrenin en sık görülen belirtileri arasında yer alır.

Parkinson hastalığının semptomlarının daha net gözlenebilmesi ve ayırt edilebilmesi için hastalığın ikinci evreye geçmiş olması gerekmektedir.

  • Tremor: Tremor yani titreme Parkinson hastalarının %70’inin elinde ya da ayağında başlar. Erken dönem belirtileri arasında yer alan titremeler, vücudun tek tarafında görülür. Kişinin bedeni gevşediğinde titremeler bariz bir şekilde fark edilir.

Kişi hareket etmeye başladığında titremeler çoğunlukla kesilir. Kişi strese girdiğinde ya da heyecanlandığında titremelerin şiddetinde artış görülür. Hastalık ilerledikçe titremeler yoğunlaşır ve vücudun diğer kısımlarında da görülür hale gelir. Uzuvlarda titreme oluşması Parkinson hastalığının en belirgin işareti olsa da her hastada titremeler görülecek diye bir genelleme yapılamaz. 

  • Bradikinezi: Bradikinezi yani hareketlerde yavaşlama Parkinson hastalığının en yaygın semptomları arasında yer alır. Kişilerde anormal durgunluk ve yüz ifadesindeki sabitlik gibi anlık gösterilmesi beklenen reaksiyonlarda azalma görülür. Parkinson hastası olan kişiler adımlarını karıştırabilir, yavaş konuşabilir, günlük faaliyetlerini yapmakta zorlanabilir.
  • Kaslarda Sertlik: Parkinson hastalarının bacaklarında, boyunlarında, gövdelerinde bulunan kaslar esnekliğini kaybetmeye başlar. Hareket edildiği takdirde kaslar aniden kasılır ve kişi dinlendikçe bu semptom azalır. Kaslarda sertlik ve hareket yavaşlaması şikayetleri bir araya geldiğinde kişi yürürken kollarını sallamayı bırakır ve kas kasılmalarından ötürü acı çeker hale gelir.
  • Duruşta Dengesizlik: Parkinson hastalığının en önemli belirtileri arasında yer alan duruş dengesizliği nedeniyle hastalar dik durmakta güçlük çekerler. Dik durmalarını sağlayan reflekslerinde azalmalar görülür ve otururken ayağa kalktıklarında yalpalamaya başlarlar. Denge problemleri artar; hareketlerin hızıyla doğru orantılı olarak kişi dengesini sağlamakta güçlük çeker. İlerleyen safhalarda Parkinson hastaları ani hareket ederlerse yere düşebilirler. 
  • Hareketlerin Donması: Hareketlerde yavaşlama ya da kas kasılmalarından farklı olarak hareketlerde donma meydana gelmesi de Parkinson hastalığının en önemli belirtileri arasında yer alır. Hastalar yürümeye başladıklarında, merdiven çıkarken, dönme hareketleri sırasında istemsizce sabitlenebilirler. 
  • Mikrografi: El yazısının küçülmesi olarak bilinen bu terim; Parkinson hastalığının ilerlemesinin teşhisinde önemli bir yere sahiptir. Hareketlerde yavaşlama sonucu oluşan bu durum; hastaların el yazılarının giderek küçülmesi olarak tanımlanır. 
  • Yüzde İfadesizlik: Parkinson hastalığının ilerlemesine bağlı olarak, önceden fark edilmesi için dikkat harcanması gereken belirtiler zamanla belirgin hale gelir. Hastaların yüzünde donuk bir ifade olur ve mimikleri giderek azalır. 
  • Konuşma Değişimleri: Parkinson hastalarının konuşmasına yavaşlama görülebildiği gibi; hızlanma, kekeleme ve kelimeleri düzgün telaffuz edememe gibi sorunlar da görülebilir.

Tüm bu belirtilerin haricinde kişilerde cinsel iktidarsızlık, yutkunma zorluğu, kramplar, kas gevşekliği gibi farklı belirtiler de oluşabilir. 

Parkinson Hastalığının Non-motor Semptomlar (Hareket Değişimlerinden Bağımsız Belirtiler) 

Parkinson hastalarının non-motor yani gözlenebilen hareket değişimlerinden bağımsız olarak beliren semptomları hastalığın tüm evrelerinde bulunur.

Parkinson hastalarında; kabızlık, uyku bozuklukları, idrar problemleri, ağızda salya üretiminin artması, hafıza zayıflaması, görme problemleri, kilo kaybı ya da kilo artışı, depresyon, kabızlık, uyku kalitesinin düşmesi, cinsel sorunlar, idrak etme güçlükleri gibi belirtilerin görülme oranı oldukça yaygındır. 

Parkinson Nedenleri Nelerdir?

Hastalık üzerinde yıllardır yapılan araştırmaların sonuçlarında dahi “Parkinson hastalığı neden olur?” sorusuna net bir yanıt bulunamamıştır. Bir çok uzman bu hastalığın çevresel ve genetik faktörler nedeniyle oluştuğunu, bazı hastalarda ise tüm bu faktörlerin aynı anda bu hastalığı tetiklediğini düşünmektedir.

Bazı kişilerde genetik faktörler bu hastalığın oluşmasında önemli rol oynar; bazı kişilerde ise çevresel faktörlerin etkisi olduğu düşünülmektedir.

Parkinson hastalığına yakalanan kişilerin genellikle 50-60 yaş üzerinde olması bu hastalığın oluşmasında yaş faktörünün de etkili olduğu sonuçlarını doğurmaktadır.

Parkinson nedenleri genel olarak; genetik ve permetrin, 4-diklorofenoksiasetik asit ve fungisid maneb gibi kimyasallara maruz kalınması olarak tanımlanan çevresel faktörler ile bağdaştırılsa da bu hastalığa yakalanma riskini arttıran faktörlerin bulunduğu da kabul edilmektedir. Bunlar;

  • İlerleyen yaş,
  • Ailede Parkinson hastalığı öyküsü olan kişilerin olması,
  • Cinsiyet ve
  • Toksinlere sürekli maruz kalınmasının Parkinson hastalığına yakalanma riskini arttırdığı kabul edilmektedir.

Az önce de belirttiğimiz gibi, Parkinson hastalığının nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Bu nedenle tedavisi bu hastalığı değil, hastalığın neden olduğu semptomları ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır.

Parkinson Hastalığı Nedir? Parkinson Belirtileri ve Nedenleri
5 Kullanıcılar (2 Oy)
Değerlendirme

(2 Oy)

Değerlendirmede bulunun.

Yorum Yaz

Tüm Yorumlar

Eposta adresiniz yayınlanmayacaktır ve bilgileriniz 3. kişilerle paylaşılmayacaktır. * Yıldızlı alanların doldurulması zorunludur. *

Parkinson Hastalığı Nedir? Parkinson Belirtileri ve Nedenleri – IngilizceTurkce.Gen.Tr