seo dersleri

Edebi Çeviri

Edebi Çeviri Nedir?

Edebi çeviri, sanatsal çeviri olarak da adlandırılan; makale, şiir, deneme, kitap ve öykü gibi kaynak dilde yazılmış edebi metinlerin hedef dile çevrilmesidir.

Edebi çeviri sözlü çeviriler arasında çok farklı konumlandırılır. Edebi çeviri aktarma ve yorumlama sanatı düşünüldüğünde; en karmaşık, en zor ve manipüleye en açık yazılı çeviri türü olduğu düşünülmektedir. Bu sebeple edebi çeviri yapacak kişilerin konusunda çok deneyimli ve araştırmaya açık olmaları gerekmektedir. Hedef ve kaynak dile tam anlamıyla hakim olunması ve bu dillerin kültürlerine, tarihlerine ve toplumsal hassasiyetlerine özen gösterilmesi gerekir.

Edebi çevirinin amacı, metin yazarının ne yazdığının ve ne anlatmak istediğinin doğru olarak kaynak dile çevrilmesidir. Bu süreçte çevirmenin üzerine düşen sadece metinde ne anlatıldığını anlamak değil, kaynak dilin cümle yapılarını, mecaz ve deyim kullanımlarını ve kültürünü hedef dildeki okuyuculara doğru aktarmaktır. Edebi çevirinin özü kelimenin kelimeye çevrilmesi değil, eserin duygusunun çevrilmesidir. Edebi çeviri yaparken takip edilmesi gereken aşamalar ve çevirmenin dikkat etmesi gereken bazı unsurlar vardır.

Edebi Çeviri Süreci ve Edebi Çevirmenler 

Edebi çevirmenlerin hevesli okuyucular olması gerekir: Edebi eserlerin çevirisinin yapılması, çevirmenin metinlerin satır aralarını okuyabilmesini gerektirir. Çevirmenlerin kaynak dil ve hedef dildeki eserleri okuması; kültür, düşünce ve farklılıkları doğru yorumlaması beklenmektedir. Edebi çeviri salt cümlelerin ya da metnin çevirisi değildir. Kaynak dilin kültürü ve metnin duygusunun da aktarımıdır. Bu sebeple yeteri kadar kaynak okumayan ve bu konuda hevesli olmayan çevirmenler edebi çeviri türünde başarılı olamazlar ve okuyucuya sağlıklı bir deneyim yaşatamazlar. 

Edebi çevirmenlerin hedef dildeki yazım becerilerinin yüksek olması gerekir: Çevirmen kaynak dilin yapısına ve kültürüne hâkim olup, yazarın ne anlatmak istediğini anlasa da eğer bunu doğru ve akıcı bir şekilde aktaramazsa, edebi tercüme başarıya ulaşamaz. Çevirmen yazım becerilerini geliştirmek durumundadır. Elbette metni özgünleştirme ya da fikirlerini ekleme gibi bir çabaya da girmemelidir ancak yazarın mesajını iletirken akıcı bir dil kullanması metnin okunabilirliği açısından önem taşımaktadır. Çevirmen kendini geliştirmezse eserin duygusunu ve yazarın psikolojisini aktarırken gerekli manevraları gerçekleştiremez.

Edebi çevirmen, kaynak metnin yazarını ve yazarın diğer eserlerini incelemelidir: Her eser yaratıcısının bir parçasını yansıtır. Çeviri yapacak kişi eğer yazarla ilgili yeterli bilgiye sahip değilse, gerekli analizi yapamaz ve kaynak eseri tam olarak çeviremez. Yazarın kullandığı betimlemeler, üslubu, metnin yazıldığı dönem incelenmezse, çeviri yetersiz kalacaktır. Çevirmen yazarı tanıdıkça, düşünce yapısını ve tarzını anlayacak, ve metnin satır aralarını daha rahat okuyup, hedef dil okuyucularına aktarabilecektir. Yazarın nasıl bir kültüre sahip olduğu, hangi dönemde yaşadığı, içinde yaşadığı toplumun tarihi geçmişi, yazarın düşünce tarzı, sahip olduğu ideoloji ve yazarın hayat hikayesinin bilinmesi çeviriye gerçeklik ve doğruluk katacaktır. Tüm bu faktörler yazarın edebi eserlerinin satır aralarını oluşturur. Yazarı tanıdıkça çeviri yaparken kullanılan kelimelerin seçimi ve üslup farklılaşacaktır. Özetle edebi çevirmenler, çeviri yapacaklarsa dünyaya o yazarın penceresinden bakmak zorundadırlar.

Edebi çeviri risklidir: Edebi eserlerin çevrilmesi bazı durumlarda yazar ve çevirmen için risk taşıyabilir. Tarihi romanlar, dini içerikli yayınlar, savaş dönemi hikayeleri vb. edebi metinler doğru konseptte anlatılmazsa ve hedef dildeki okuyucular için dogmatik konular söz konusuysa dikkatli olunması gerekir. Bu noktada çevrilecek eserlerin altyapısı, amacı ve mesajı doğru algılanmalı ve hassasiyetle aktarılmalıdır. Aksi taktirde okuyucuların tepkisini çekmesi yüksek ihtimaldedir.

Hiçbir edebi çeviri mükemmel olamaz: Çevirmen ne kadar başarılı olursa olsun, tüm çalışmaları eksiksiz yapsa ve aşırı özenli davransa dahi hiçbir edebi çeviri kaynak metni tam anlamıyla yansıtamaz. Çünkü edebi metin, tanımlamalardan veya öğretilerden oluşmaz. Bilimsel çalışmalar gibi mekanik bir sistem kullanılması mümkün değildir. Özellikle şiir gibi eserlerin çevirisi çok zordur. Şiirlerin çevirisinde içerik mutlaka korunmalıdır, orijinal şiirin lezzetinin aktarılması çeviriden beklenen mutlak özelliktir.

Edebi Çeviri
4.9 Kullanıcılar (11 Oy)
Değerlendirme

(11 Oy)

Değerlendirmede bulunun.

Yorum Yaz

Tüm Yorumlar

Eposta adresiniz yayınlanmayacaktır ve bilgileriniz 3. kişilerle paylaşılmayacaktır. * Yıldızlı alanların doldurulması zorunludur. *

Edebi Çeviri – IngilizceTurkce.Gen.Tr