seo dersleri

Edebi Çeviri Neden Zor Görülür?

Kaynak dilde yazılan romanların, şiirlerin, denemelerin, destanların ve hikayelerin hedef dile çevrilmesini sağlayan edebi tercüme hizmetleri, dünya edebiyatına sunduğu katkılarla önemini her geçen gün daha fazla hissettiriyor.

Okuyucuyu içerisine çeken fantastik dünyalar, okuyucuya kendisini sorgulatan hikayeler ve son sözü şairin söylediği şiirler edebi çeviri sayesinde dünya mirasının bir parçası haline geliyor.

Şairlerin ve yazarların yeteneğini örselemeden başka bir dile aktarmak; edebi çevirinin zor olarak kabul edilmesinin en büyük nedenleri arasında gösterilirken; sanatçının gözlüklerini takıp dünyaya bakabilen çevirmenler edebi çevirinin tüm zorluklarını yerle bir edebiliyor. 

Edebi Çevirinin Temel Zorlukları

profesyonel çeviri (tercüme)Edebi çeviri özellikleri ve kuralları gereği diğer tüm profesyonel çeviri türlerinden ayrılıyor. Kelimelerin gerçek anlamlarından çok mecaz söylemlerin yoğunlaştığı edebi metinleri kaynak dilden hedef dile çevirmek; yazarın ya da şairin tüm geçmişine, yaşam tarzına, kültürüne, sosyo ekonomik sınıfına ve hatta kimi zaman kişisel buhranlarına hakim olmayı gerektiriyor.

Eserin özünü anlamadan, kelime bazlı yapılan edebi çeviri örnekleri “edebi” niteliğinden mahrum kalıyor. Eserlerin kaynak dillerde yarattığı etki hedef ülkelerdeki okuyucularda görülmüyor. Eserlerin başlıklarından, yazarın üslubuna; kelime seçimlerinden konu örgüsüne kadar tüm detaylar edebi çevirinin sanatsal yönünü ortaya koyuyor.

Edebi çeviri yaparken karşılaşılan en büyük sorunlardan birinin çeviri esnasında kaynak eserin özüne sadık kalırken aynı zamanda eserin yarattığı duyguları ifade edebilmek olduğu biliniyor. Dünya klasikleri düşünüldüğünde bu eserlerin herkes tarafından bilinmesinin ve beğenilmesinin temel nedeninin edebi çeviri hizmetlerindeki başarı olduğu çıkarımı yapılabiliyor.

Yazarları analiz eden, daha önceki kitaplarını okuyan, yazarın felsefesine hakim ve yazarın içerisinde bulunduğu toplumsal şartlara vakıf olan çevirmenlerin edebi çevirileri hedef okuyucular tarafından hemen fark edilebiliyor.

Edebi Çeviri Şiirlere Anlam Katar

Edebi çeviri şiirlere anlam katma gücüne sahipken, yanlış ya da eksik yapıldığında şiirlerin iç ahengine zarar verebiliyor. Çevirisi en zor edebi eserlerin başında gelen şiirler bir toplumun geçmişinden izler taşıyor. Şairin dünya görüşünün en gizemli yansıması olan bu edebi eserlerin özgünlüğü ve ahengi çok deneyimli çevirmenler tarafından dünya mirasının bir parçası haline gelebiliyor.

Şairi, daha önceki şiirlerini, yaşadığı zorlukları, yetişme ortamını, kültürünü, içerisinde yaşadığı toplumun geçmişini analiz edebilen çevirmenler edebi çevirinin en güzel örneklerini sunabiliyor. Aksi halde en derin anlamı içeren, okuyucuya kendini en çok sorgulatan şiirler dahi bir anda anlamsızca dizilmiş satırlara dönüşebiliyor.

Edebi Çeviri ile Orijinal Eserin Bir Versiyonu Yaratılır

profesyonel çeviri (tercüme)Edebi çeviri yapılırken orijinal metin hedef ülke okuyucularına yeni bir versiyon şeklinde yaratılır. Çevirmenin bu çeviri türünde belirleyiciliği çok fazladır. Sadece anlamlı cümleler kurmak, yazım yanlışı yapmamak ya da anlatım kurallarına uymak yeterli değildir.

Çevirmenin, eserin ruhunu tamamlaması gerekir. Bu süreç ise oldukça karmaşıktır. Yazar ya da şairin geçmiş eserlerinin okunması gerekir. Eğer eser çok eski zamanlarda yazılmışsa derinlemesine bir araştırma yapılmalıdır. Gerektiği takdirde eski kültürler ve hatta eski diler incelenmelidir. Destanlar, ağıtlar, manzumeler ve rubailer hem parça parça hem de bütünsel olarak değerlendirilmelidir.

Edebi çeviri sanatı okumakla, yazmakla ve düzeltmekle başlar. Çevirmen eserin orijinal halini tam anlamıyla anlamalı ve eserin asıl vurguladığı konuları benimsemelidir. Yazarın tarzı, vurgulaması, kelime seçimi, gramer kullanımı, mecazları ve hayal gücü hedef metinde mutlaka yer almalıdır.

Yalnızca eserin aslına sadık kalan ancak hedef okuyuculara sanatçının mesajını en doğru şekilde iletebilen çeviriler edebi çevirinin büyüsünü yansıtabilir. Eserlerin yazıldığı zamanlardaki koşullara ve sanatçının bakış açısına ne denli hakim olunursa çevirinin başarısı o oranda yükselir.

Yorum Yaz

Tüm Yorumlar

Eposta adresiniz yayınlanmayacaktır ve bilgileriniz 3. kişilerle paylaşılmayacaktır. * Yıldızlı alanların doldurulması zorunludur. *

Edebi Çeviri Neden Zor Görülür? | IngilizceTurkce.Gen.Tr