seo dersleri

Profesyonel Çeviri Türleri

Çeviri, sözlü ya da yazılı olabilir. Her belgenin veya söylenen her bir sözün çevirisi yapılabilir. Çevirisi yapılacak metne kaynak metin, kaynak metnin yazıldığı dile kaynak dil; kaynak metnin çevrileceği dile ise hedef dil denmektedir. Çeviri yapan kişilere çevirmen denir ve çevirmenlerden beklenen; kaynak ve hedef dile tam anlamıyla hâkim olmaları ve çeviri yaparken doğru manayı aktarmalarıdır.

Çeviri, farklı dilleri konuşan insanların göç, savaş, dini ve ekonomik sebepler ile karşılaşmaları ve iletişim kurma ihtiyaçları sonucu ortaya çıkmıştır. Sanayi devriminden sonra ekonomik düzenin hızla değişmesi ve ülkeler arası ticaretin artmasıyla çeviri ihtiyacı katlanarak devam etmiştir. Günümüzde internetin hayatımızın bir parçası olması ve bilgi akışının hızlanmasıyla beraber çeviriye her alanda ihtiyaç duyulmaktadır.

Çeviriler sözlü ve yazılı olmak üzere 2 farklı şekilde yapılmaktadır. Yazılı çevirilerde hedef dile çevrilmesi gereken kaynak metinlerin; kitap, akademik yayın, hukuki bir belge, web sitesi içeriği ve benzeri yazılı kaynakların çevirisi söz konusudur. Genel çeviri, ticari çeviri, hukuki çeviri, tıbbi çeviri, edebi çeviri, akademik çeviri ve web site çevirisi, yazılı çeviri türleri arasındadır. Sözlü çeviride ise konuşan bir kişinin sözleri diğer bir dile, genellikle eş zamanlı olarak farklı yöntemlerle aktarılır ve sözlü çeviri türleri ardıl çeviri, simültane çeviri ve fısıltı çeviriyi kapsar.

Ardıl Çeviri

Ardıl çeviri; teknik ya da resmi konularda düzenlenen, genellikle çok uzun sürmeyen toplantı, seminer ve görüşmelerde tercih edilen sözlü tercüme çeşididir. Ardıl çeviri yapan çevirmenlerden çevirdikleri kaynak dile ve çeviri yaptıkları hedef dile tam anlamıyla hâkim olmaları beklenmektedir. Bu çeviri esnasında teknik ekipmanlar kullanılmaz ve çeviriyi geri alıp düzeltme gibi bir imkân olmadığı için çok dikkatli olunması gerekir.

Konuşmacının konuşmasının tamamı veya bir kısmı dinlendikten sonra, konuşmacı ara verdiği esnada ardıl çeviri gerçekleşir. Dikkat edilmesi gereken ardıl çevirinin konuşmacının konuştuğu sürenin dörtte üç oranında olmasıdır, konuşmanın aslından daha uzun sürede çeviri gerçekleşmemelidir. Ardıl çeviri profesyonellik gerektirmektedir.

Simültane Çeviri

Simültane çeviri, konuşma ve çevirinin eş zamanlı gerçekleştiği sözlü çeviri türüdür. Konferanslar, seminerler, uluslararası kongreler vb. organizasyonlarda simultane çeviri yapılmaktadır. Simültane çeviride konuşmacı ile aynı anda hedef dile çeviri yapılır.

Simultane çeviri yapan çevirmenler kabin içinde oturup mikrofon ve kulaklık gibi teçhizatlar kullanırlar. Konuşmacının sözlerini dinleyip aynı anda hedef dile çeviri yaparlar. Simultane çeviri yapan kişinin konuya ve çeviri yaptığı dillere çok iyi hâkim olması gerekmektedir. Simültane çeviride sonradan düzeltme imkânı yoktur ve yapılan yanlışlıklar istenmeyen yanlış anlaşılmalara sebep olabilir. Özellikle uluslararası zirvelerde bu yönü ile önem kazanmaktadır.

Simültane çeviri; zaman kaybını önlemesi, çok sayıda dinleyicinin faydalanabilmesi ve farklı dillere çeviri yapılmasını sağlayabilmesi yönleri ile önemli bir çeviri türüdür. Simultane çeviri konuşma yapan kişinin sözlerinin kelimesi kelimesine diğer dile tercüme işleminden daha fazlasıdır. Çeviri yapılan dilin ve kültürün özelliklerine uygun bir anlatım yapılmalıdır. Üstelik çevrilen konu üzerinde de uzmanlık gerekir. Simultane çeviri yapan herkes, her konuda bu hizmeti veremeyebilir.

Fısıltı Çeviri

Genel olarak 45 dakikayı geçmeyen toplantılarda tercih edilen, herhangi bir teknik donanıma ihtiyaç duyulmadan yapılan sözlü çeviri türüne “fısıltı çeviri” denir. Bu çeviri türünde çevirmen çeviri yapacağı kişilerin yanına oturur ve toplantı normal seyrinde devam ederken, yanında oturan kişilere eş zamanlı çeviri yapar. Simultane tercümeden farkı az kişiye yönelik olması, kısa toplantılarda tercih edilmesi ve çeviri esnasında teknik donanımın kullanılmamasıdır.

Genel Çeviri

Genel çeviri; mesleki ve teknik terimler bulunmayan metinlerin çevirisinde kullanılan, çeviri türleri arasında en basit kapsamlı olan çeviri türüdür. Kaynak metinde kullanılan dil günlük konuşma dilidir.

Çevrilen metinde çeviri yapan kişinin hareket imkânı oldukça fazladır. Kelime kelimesine çeviri yapma zorunluluğu bulunmaz ve uzmanlık isteyen çeviri türlerinde olduğu gibi hatalı yapılması durumunda geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurmaz.

Ticari Çeviri

Ticari çeviri; ticari değer taşıyan belgelerin ve yazışmaların, kendi dilinden hedef metin diline bire bir şekilde, yorum yapmadan tercüme edilmesi anlamına gelmektedir. Bu belgeler resmi evrak statüsünde olduğu için yorum yapmak uygun olmayacaktır. Bu nedenle anlam bütünlüğünü sağlama gibi amaçlarla çevirinin değiştirilmesi ya da yorum katılması doğru olmaz.

Ticari çeviri kapsamına giren evraklar arasında şirketlere ait bilançolar, raporlar, ticari yazışmalar, ihracat ve ithalat işlemleri için kullanılan belgeler, ticari sicil gazeteleri, poliçeler, faturalar ve bunlara benzeyen, ticari değer taşıyan ve muhasebe defterlerinde, bilançolarda, şirket raporlarında yer alabilecek her türlü belge gösterilebilir.

Hukuki Çeviri

Mahkeme kararlarının, resmi sözleşmelerin, anlaşmaların, beyannamelerin, şartnameler, iddianameler, icra belgeleri ve diğer resmi belgelerin çevirilerinin yapılması olarak tanımlanabilecek hukuki çeviri, profesyonel çeviri türleri arasında en karmaşık olan türdür. Hukuki çeviri yapabilmek için metnin dayandığı hukuki, diplomatik, politik ve sosyokültürel kavramların anlaşılması ve doğru aktarılması gerekmektedir.

Hukuki çeviri, uzmanlık gerektiren çeviri türlerinin en zorlusu olduğu söylenebilir. Sebebi ise metindeki ifadeleri en doğru biçimde hedef dile dönüştürme zorluğudur. Yani hem hukuki alanda kullanılan terimlere hâkim olmayı hem de kendi dilinde bile anlaşılması güç olan metinleri ya da ifadeleri çevirmeyi gerektirir. Aksi halde çok önemli ve içinden çıkılması güç olan durumların meydana gelmesi, istenmeyen sonuçlara yol açması mümkündür.

Hukuki çeviri yapacak kişilerin hem hedef hem de kaynak ülkenin kültürel ve hukuki yapılarını yakından tanıyor olmaları çok büyük bir avantajdır. Çeviri esnasında yapılacak en küçük hataların dahi büyük problemlere dönüşme olasılığı vardır. Bu sebeple tamamen metne dayalı çeviri yapılması gerekmektedir ve hukuki çeviri yapan kişinin hukuk terimlerine hâkim olması şarttır.

Hukuki çeviri yapan kişilerin aklından çıkarmaması gereken en önemli husus çevirisi yapılacak metnin kaynak ülkenin hukuk sistemini ve kültürünü resmi bir dilde yansıttığıdır. Yapılan hukuki çeviri de aynı şekilde hedef hukuk sistemini ve kültürünü resmi bir dilde yansıtmalıdır. 

Edebi Çeviri

Sanatsal çeviri olarak da bilinen edebi çeviri; şiir, roman, kısa hikâye ve senaryo gibi edebi eserlerin kaynak dilden hedef dile çevrilmesi işlemidir. Yoruma açık olsa da, anlam bütünlüğünü kaybetmeden ve doğru bir şekilde çeviri yapmak gerektiğinden aynı zamanda en zor çeviriler olarak kabul edilebilir.

Tercümanın her iki dile de çok iyi şekilde hâkim olması hem de her iki dili kullanan ülkelerin kültürlerini çok iyi bilmesini gerektirir. Edebi eserlerin tümü edebi çeviri türünün alanına giren konulardır.

Edebi çeviri yapan kişilerin bir dili çevirmekten ziyade duyguları, kültürel farklılıkları ve mizahı da doğru aktarmaları gerekir. Bu yüzden edebi çeviri diğer çeviriler arasında farklı bir konuma sahiptir.

Genel çevirinin en basit, hukuki çevirinin ise en zor çeviri türü olduğu söylenir. Ancak edebi çeviri ise çevirilerin doruk noktası olarak düşünülür. Bazı kesimlere göre bu çevirinin tam anlamıyla yapılması imkânsızdır. Eserin orijinal dilindeki halinin eksiksiz bir şekilde aktarılması ve uyandırdığı duyguların doğru aktarımı tam anlamıyla gerçekleştirilemez.

Akademik Çeviri

Akademik çeviri; bilimsel ve akademik çalışmaların, sunumların ya da metinlerin çevrilmesi olarak tanımlanabilir. Çeviri yapılan konudaki terminolojiye ve jargona hâkimiyet gerektiren bir çeviri türüdür. Akademik çeviride metin birebir çevrilir, yorum yapma ya da metne özgünlük getirme gibi bir çaba gösterilmemelidir.

Akademik çeviri kapsamında üniversite tezleri, toplantı veya sunum notları, akademik makaleler ve yayınlar bulunmaktadır. Yapılan çevirilerin konu ile ilgili akademik çevrelerin kullanmakta olduğu dile, terimlere ve deyimlere dikkat edilerek yapılması gerekir.

Akademik makaleler, kitaplar ya da diğer yayınlar, üniversite tezleri ya da bitirme projeleri, toplantı ya da sunumlar sonucunda ortaya çıkan verilerin belgelendiği metinler ya da görsel malzemeler, doktora veya doçentlik çalışmalarının yapıldığı çalışmalar ile ilgili olarak yapılan tercümeler, akademik çeviri başlığı altında yapılan çevirilere örnek olarak gösterilebilir.

Tıbbi (Medikal) Çeviri

Literatürde medikal çeviri olarak da geçen tıbbi çeviri medikal alanda belgelerin çevirisi anlamına gelmektedir. Bu çeviriler genel olarak şunları kapsar: laboratuvar testleri, ilaç reçeteleri, tıbbi broşürler, tıbbi yazılımlar, tıbbi patent başvuruları, tıbbi kataloglar.

Tıbbi çeviri yapacak kişilerin hedef ve kaynak dilleri çok iyi bilmeleri, güncel teknolojik gelişmeleri yakından takip etmeleri ve tıbbi terimlere hâkim olmaları gerekmektedir. Medikal çevirilerde yapılan en küçük çeviri hatalarının ciddi problemlere yol açması mümkündür.

Web Sitesi Çevirisi

Web sitesi içeriklerinin çevrilmesi mevcut web sitesinin farklı bir dile çevrilerek hedef okuyucu kitlesi tarafından anlaşılmasını sağlayan süreçtir. Web site çevirisi kısaca web sitenin ziyaretçilerinin anlayabileceği lisana çevrilmesi işlemidir. Web sitesi çevirisi yapılırken hedef dilin gramer kurallarının yanı sıra karakter yapısına, sözcüklerin ve cümlelerin kullanılış şekline de dikkat etmek gerekir.

Hizmet ya da ürünlerin tanıtımını yapmak isteyenlerin en büyük yardımcıları web siteleridir. Web sitelerine giriş yapan kişi sayısını arttırmak ve girenlerin dikkatini çekmek, tanıtımlarını eksiksiz ve doğru yapabilmeleri açısından web sitesi içeriklerini farklı dillere çevirmek isterler.

Web sitesini farklı dillere çeviren kuruluşlar daha fazla kişiye ulaşarak markalarını tanıtabilirler, yurtdışı pazarına açılabilirler. Web sitesine daha fazla ziyaretçi çekerek minimum pazarlama maliyetiyle karlarını arttırabilirler. Böylelikle satış veya başarı hedeflerine kolaylıkla ulaşabilirler.

Web sitesi çevirisi incelikli çalışmaların yapılmasını gerektiren bir süreçtir. Web sitesi çevirisi yapılırken içeriklerin çevrildiği dilin sözcük, gramer ve cümle yapısı dikkate alınmalıdır. Görsel, teknik ve dilsel öğeler bir arada doğru şekilde kullanılmalıdır.

Yeni ziyaretçilerin kültürleri dikkate alınmadan yapılmayan web sitesi çevirileri amaçlarına ulaşamazlar. Kültürlerine ters sözcük ve görsel kullanımı hedef ziyaretçi kitlesinin tepkisini çekebilir ve daha da önemlisi markanın mesajının doğru algılanmamasına sebep olabilir.

Profesyonel Çeviri Türleri
5 Kullanıcılar (8 Oy)
Değerlendirme

(8 Oy)

Değerlendirmede bulunun.

Yorum Yaz

Tüm Yorumlar

Eposta adresiniz yayınlanmayacaktır ve bilgileriniz 3. kişilerle paylaşılmayacaktır. * Yıldızlı alanların doldurulması zorunludur. *

Profesyonel Çeviri Türleri – IngilizceTurkce.Gen.Tr